Kærandi: Guðmundur Karl Snæbjörnsson

Kærða: Ritstjórn Vísis

Kæruefni
Kærð er umfjöllun sem birtist á Vísi undir fyrirsögninni „Rétt var að svipta Guðmund Karl
lækningaleyfinu“, þar sem greint er frá því að heilbrigðisráðuneytið hafi staðfest
ákvörðun landlæknis um að svipta Guðmund Karl Snæbjörnsson starfsleyfi sem læknir.

Málsmeðferð
Kæran barst skrifstofu Blaðamannafélags Íslands 4. febrúar 2026. Siðanefnd tók málið fyrir á fundi
10. febrúar og samþykkti að óska eftir andsvörum kærða. Andsvör bárust nefndinni 23. febrúar.
Nefndin fjallaði aftur um málið á fundi 3. mars og afgreiddi málið á fundi 20. mars. Undir rekstri
málsins lét Jóhann Óli Eiðsson af störfum í nefndinni og Brynhildur Ólafsdóttir, varamaður, tók
sæti hans frá og með 10. mars.

Málavextir
Í grein sem birtist á Vísi þann 3. febrúar 2026 er skýrt frá því að heilbrigðisráðuneytið hafi staðfest
ákvörðun embættis landlæknis um að svipta Guðmund Karl lækningaleyfi vegna ólögmæts
reksturs fjarheilbrigðisþjónustu.

Kærandi telur að umfjöllunin feli í sér rangfærslur og villandi framsetningu. Þá sé í henni
dómskenndur tónn. Kærandi telur einnig að í umfjölluninni séu sjónarmið og túlkanir stjórnvalda
sett fram sem staðreyndir án þess að gerður sé greinarmunur á fullyrðingum stjórnvalda og
óútkljáðum lagalegum ágreiningi sem uppi sé um málið. Kærandi tilgreinir tíu atriði sem hann
telur að brjóti í bága við siðareglur Blaðamannafélags Íslands. Þessi atriði lúta fyrst og fremst að
villandi framsetningu þar sem niðurstaða heilbrigðisráðuneytisins sé sett fram sem
dómsniðurstaða, skortur kæranda á andmælarétti og að í umfjölluninni sé ekki nægilega gætt að
sanngirni, jafnvægi og rétti til andsvara. Í kærunni er jafnframt tekið fram að fyrirsögn
umfjöllunarinnar sé villandi, þar sem hún gefi í skyn að endanleg niðurstaða hafi fengist í málið,
þó það sé óútkljáð fyrir dómstólum. Þá segir í kærunni að ónákvæmni ríki í umfjölluninni þar sem
því sé jafnað saman að vera læknir að mennt og hæfni og að vera starfandi læknir með gilt
starfsleyfi. Starfsleyfissviptingin afnemi ekki læknamenntunina og engar reglur séu til sem banni
fólki að lýsa eigin menntun.

Andsvör bárust frá ritstjórn Vísis þann 23. febrúar 2026. Í andsvörum er því hafnað að umfjöllunin
brjóti gegn siðareglum Blaðamannafélags Íslands og farið fram á að kærunni verði hafnað og að
sýknað verði af öllum liðum hennar.

Í andsvörum segir að umfjöllun Vísis hafi byggst á opinberum gögnum, þ.e niðurstöðu
heilbrigðisráðuneytisins þar sem ráðuneytið staðfesti ákvörðun embættis Landlæknis um
sviptingu starfsleyfis kæranda. Vísað er til þess liðar kærunnar þar sem gerð er athugasemd við
fyrirsögn umfjöllunarinnar. Því er hafnað að fyrirsögnin sé villandi, enda sé hún tekin beint upp úr
niðurstöðu heilbrigðisráðuneytisins. Þá kemur fram í andsvörum að þó málið sé ekki útkljáð fyrir
dómstólum sé úrskurður ráðuneytisins lokastig stjórnsýslumeðferðar og því endanleg
stjórnsýsluákvörðun. Réttaráhrif úrskurðarins frestist ekki þó svo kærandi ákveði að fara með
málið fyrir dómstóla.

Þá er því mótmælt að sjónarmið kæranda hafi ekki komið fram. Fjallað sé um sjónarmið kæranda
eins og þau koma fram í úrskurðinum.

Að lokum kemur fram í andsvörum að málið eigi brýnt erindi við almenning. Hér sé fjallað um
sviptingu leyfis kæranda til að starfa sem læknir, en það sé lögverndað starfsheiti og bundið við
einstaklinga sem hafa gilt starfsleyfi. Það sé því í samræmi við úrskurð ráðuneytisins að fjalla um
það að kærandi hafi titlað sig lækni án heimildar eftir sviptingu starfsleyfis. Slík umfjöllun varði
mikilvæga almannahagsmuni og öryggi sjúklinga.

Umfjöllun nefndarinnar
Kæra í málinu uppfyllir öll skilyrði málsmeðferðarreglna Siðanefndar Blaðamannafélagsins og
var málið því tekið efnislega fyrir.

Kærandi tilgreinir ekki hvaða grein siðareglna hann telji kærða hafa brotið, en telur að skort hafi á
sannleik, nákvæmni og vandaða heimildavinnu. Ekki hafi verið greint með skýrum hætti á milli
staðreynda, túlkunar og skoðana. Framsetning hafi verið villandi, meðal annars í fyrirsögnum. Þá
hafi skylda til að gæta jafnvægis og sanngirni ekki verið virt og réttur þess sem fjallað er um til
andsvara hafi ekki verið virtur. Í kærunni er jafnframt hnekkt á ábyrgð ritstjórnar á
heildarframsetningu, samhengi og áhrifum umfjöllunar.

Því kemur helst til álita 2. grein siðareglnanna þar sem meðal annars er kveðið á um að
blaðamaður skuli setja upplýsingar fram „á heiðarlegan og sanngjarnan hátt samkvæmt bestu
vitund hverju sinni, meðal annars með því að leita andstæðra sjónarmiða þegar við á.“
Uppistaða umfjöllunar Vísis er niðurstaða heilbrigðisráðuneytisins þar sem ákvörðun embættis
landlæknis um sviptingu starfsleyfis kæranda er staðfest.

Siðanefnd tekur undir sjónarmið kærða um að eðlilegt sé að fjölmiðlar fjalli um endanlegar
stjórnsýsluákvarðanir, þó svo að mál hafi ekki verið útkljáð fyrir dómstólum. Þegar fjallað sé um
efni slíkra stjórnsýsluákvarðana verði ekki gerð krafa um að leitað sé andstæðra sjónarmiða hjá
þeim sem slíkar stjórnsýsluákvarðanir hafa áhrif á.

Í samræmi við framangreint getur nefndin ekki fallist á það með kæranda að kærði hafi gerst
brotlegur við siðareglur Blaðamannafélagsins með umfjöllun sinni.

Úrskurðarorð
Kærðu, ritstjórn Vísis teljast ekki hafa brotið gegn siðareglum Blaðamannafélags Íslands.

Pálmi Jónasson
Ásgeir Þór Árnason
Valgerður Anna Jóhannsdóttir
Emma Björg Eyjólfsdóttir
Brynhildur Kristín Ólafsdóttir