Kærandi: Guðmundur Karl Snæbjörnsson

Kærða: Ritstjórn Ríkisútvarpsins

Kæruefni
Kærð er umfjöllun sem birtist á RÚV 3. febrúar 2026 undir fyrirsögninni „Máttu svipta
Guðmund Karl leyfi því áminning hefði ekki skilað árangri“, þar sem greint er frá því að
heilbrigðisráðuneytið hafi staðfest ákvörðun landlæknis um að svipta Guðmund Karl
Snæbjörnsson starfsleyfi sem læknir.

Málsmeðferð
Kæran barst skrifstofu Blaðamannafélags Íslands 4. febrúar 2026. Siðanefnd tók málið fyrir á fundi
10. febrúar og samþykkti að óska eftir andsvörum kærða. Andsvör bárust nefndinni 20. febrúar
Nefndin fjallaði aftur um málið á fundi 3. mars og afgreiddi málið á fundi 20. mars. Undir rekstri
málsins lét Jóhann Óli Eiðsson af störfum í nefndinni og Brynhildur Ólafsdóttir, varamaður, tók sæti
hans frá og með 10. mars.

Málavextir
Í grein sem birtist á RÚV þann 3. febrúar 2026 er skýrt frá því að heilbrigðisráðuneytið hafi staðfest
ákvörðun embættis landlæknis um að svipta Guðmund Karl lækningaleyfi vegna ólögmæts reksturs
fjarheilbrigðisþjónustu.

Kærandi telur að umfjöllunin feli í sér rangfærslur og villandi framsetningu og að í henni sé
dómskenndur tónn. Kærandi telur einnig að í umfjölluninni séu sjónarmið og túlkanir stjórnvalda
sett fram sem staðreyndir án þess að gerður sé greinarmunur á fullyrðingum stjórnvalda og
óútkljáðum lagalegum ágreiningi sem uppi sé um málið. Kærandi tilgreinir átta atriði sem hann telur
vert að gera athugasemd við. Þessi atriði lúta fyrst og fremst að villandi framsetningu þar sem
niðurstaða heilbrigðisráðuneytisins sé sett fram sem dómsniðurstaða, skortur kæranda á
andmælarétti og að í umfjölluninni sé ekki nægilega gætt að sanngirni, jafnvægi og rétti til andsvara.
Í kærunni er jafnframt tekið fram að umfjöllunin sé villandi, þar sem hún gefi í skyn að endanleg
niðurstaða hafi fengist í málið, þó það sé óútkljáð fyrir dómstólum. Þá segir í kærunni að
ónákvæmni ríki í umfjölluninni þar sem því sé jafnað saman að vera læknir að mennt og hæfni og að
vera starfandi læknir með gilt starfsleyfi. Starfsleyfissviptingin afnemi ekki læknamenntunina og
engar reglur séu til sem banni fólki að lýsa eigin menntun.

Andsvör bárust frá RÚV 20. febrúar 2026. Í andsvörum er því hafnað að RÚV eða einstakir
starfsmenn miðilsins hafi gerst brotlegir við siðareglur Blaðamannafélags Íslands. Þar segir að
umfjöllunin eigi sér staðreyndalegan grundvöll, enda sé hún endursögn á birtri stjórnvaldsákvörðun
heilbrigðisráðuneytisins. Þá kemur fram í andsvörum að fjölmiðlar hafi ríkum skyldum að gegna í
lýðræðisþjóðfélagi við að miðla upplýsingum er varða almannahagsmuni, það eigi ekki síst við um
heilbrigðisþjónustu sem eðli síns vegna teljist jafnan til almannaþjónustu. Þá er því hafnað að við
vinnslu frétta sem byggja á úrvinnslu úr dómum eða stjórnvaldsákvörðun hafi blaðamenn skyldu til
að leita sérstaklega eftir andsvörum þeirra sem dómurinn eða stjórnvaldsákvörðunin hafi áhrif á,
enda sé fjallað um þau eins og þau koma fram í úrskurðinum.

Þá segir í andsvörum að allar takmarkanir á tjáningarfrelsi beri að túlka þröngt og að ætla verði
fjölmiðlum rými til umfjöllunar um málefni sem eiga erindi við almenning.

Umfjöllun nefndarinnar
Kæra í málinu uppfyllir öll skilyrði málsmeðferðarreglna Siðanefndar Blaðamannafélagsins og var
málið því tekið efnislega fyrir.

Kærandi tilgreinir ekki hvaða grein siðareglna hann telji kærða hafa brotið, en telur að skort hafi á
sannleik, nákvæmni og vandaða heimildavinnu. Ekki hafi verið greint með skýrum hætti á milli
staðreynda, túlkunar og skoðana og að framsetning hafi verið villandi. Þá hafi skylda til að gæta
jafnvægis og sanngirni ekki verið virt og réttur þess sem fjallað er um til andsvara hafi ekki verið
virtur. Í kærunni er jafnframt hnekkt á ábyrgð ritstjórnar á heildarframsetningu, samhengi og áhrifum
umfjöllunar.

Því kemur helst til álita 2. grein siðareglnanna þar sem meðal annars er kveðið á um að blaðamaður
skuli setja upplýsingar fram „á heiðarlegan og sanngjarnan hátt samkvæmt bestu vitund hverju
sinni, meðal annars með því að leita andstæðra sjónarmiða þegar við á.“

Uppistaða umfjöllunar RÚV er niðurstaða heilbrigðisráðuneytisins þar sem ákvörðun embættis
landlæknis um sviptingu starfsleyfis kæranda er staðfest.

Siðanefnd tekur undir sjónarmið kærða um að eðlilegt sé að fjölmiðlar fjalli um endanlegar
stjórnsýsluákvarðanir, þó svo að mál hafi ekki verið útkljáð fyrir dómstólum. Þegar fjallað sé um efni
slíkra stjórnsýsluákvarðana verði ekki gerð krafa um að leitað sé andstæðra sjónarmiða hjá þeim
sem slíkar stjórnsýsluákvarðanir hafa áhrif á.

Í samræmi við framangreint getur nefndin ekki fallist á það með kæranda að kærði hafi gerst brotlegur
við siðareglur Blaðamannafélagsins með umfjöllun sinni.

Úrskurðarorð
Kærða, Ríkisútvarpið telst ekki hafa brotið gegn siðareglum Blaðamannafélags Íslands.

Pálmi Jónasson
Ásgeir Þór Árnason
Valgerður Anna Jóhannsdóttir
Emma Björg Eyjólfsdóttir
Brynhildur Kristín Ólafsdóttir