Fréttir

Evrópusamband blaðamanna (EFJ) hefur fordæmt tilraunir fulltrúa Alþjóða gjaldeyrissjóðsins (AGS) í Grikklandi til að kúga blaðamann til að uppljóstra um heimildarmann sinn. Fulltrúi AGS sagði að blaðið sem blaðamaðurinn starfaði hjá myndi ekki fá neinar upplýsingar frá sjóðnum vegna þess að blaðamaðurinn neitaði að upplýsa um hver heimildamaður hans að frétt væri. Fulltrúi AGS sem hér um ræðir heitir Bob Tra og var með þessum yfirlýsingum að bregðast við frétt í blaðinu TO VIMA sem Zois Tsolis skrifaði. Í fréttinni sem skrifuð var 24. júní sl. kom m.a. fram að opinberum embættismönnum hefði fjölgað í Grikklandi á síðustu tveimur árum þrátt fyrir að samningur Grikklands við AGS, evrópskar fjármálastofnanir og Evrópska seðlabankann kvæði á um hið gagnstæða. Blaðamaður Zois Tsolis hafði verið boðaður á fund með fulltrúa AGS og spurður út í hvar hann hefði komist yfir þessi gögn. Blaðamaðurinn vildi hins vegar ekki upplýsa það og brást fulltrúinn Traa þá þannig við að AGS myndi ekki eiga nein samskipti við þetta dagblað, enda nóg af fjölmiðlum sem færu „nákvæmlega og rétt með upplýsingar" sem þeim væru látnar í té. „Hegðun af þessu tagi hjá háttsettum alþjóðlegum embættismanni er bæði óviðeigandi og ógnandi við fagstétt okkar," segir forseti Evrópusambands blaðamanna, Arne König. „Það að biðja blaðamann um að uppljóstra um heimildamann sinn að réttum og nákvæmum upplýsingum er ekkert annað en aðför að grundvallaratriðum fjölmiðlafrelsisins," segir König enn fremur

Tyrkneskar öryggissveitir réðust fyrir skömmu á skrifstofu tyrknesku fréttastofuna Günes News Agency í Istanbul sem meðal annars gefur út vikublaðið Atilim. Aðgerðin var liður í baráttu stjórnvalda gegn starfsemi marxísk-lenínísks flokks (Marxist-Leninist Communist Party (MLKP)) sem stjórnvöld hafa bannað. Lögreglan framkvæmdi húsleit og gerði gögn upptæk. Fimmtán starfsmönnum fréttastofunnar var haldið í gíslingu í marga klukkutíma og lá starfsemi fréttastofunnar niðri á meðan. Lögrelan framvísaði engum heimildum en hafði síðan gögn á brottmeð sér.

Búast má við að erfitt kunni að verða fyrir íslenska fjölmiðla og fjölmiðlafólk að nýta sér myndefni eða upptökur frá áhorfendum á ólympíuleikunum í London í sumar. Mjög strangar reglur hafa verið settar þeim sem kaupa miða á íþróttaviðburði leikanna varðandi hvernig og hvað þeir mega gera við það myndefni sem þeir afla sér. Þannig er alveg skýrt, að myndefni sem áhorfandi tekur, getur einvörðungu nýst til persónulegulegra nota, t.d. verið sett á persónulegar blogg-, facebook- eða twittersíður, þannig að tryggt verði að myndefnið sé ekki notað í viðskiptaskyni. Þetta þýðir að ólöglegt er að selja slíkt efni til blaða, tímarita eða útvarps- og sjónvarsstöðva eða vefsíðna sem eru í almennri útgáfu.

Alþjóðasamtök blaðamanna og alþjóðlegar eftirlitsstofnanir hafa um árabil gagnrýnt ástand fjölmiðlunar í Úkraínu. Er skemmst að minna sameiginlegrar yfirlýsingar Evrópusambands blaðamanna (EFJ) og fjölmiðlaskrifstofu Evrópuráðsins frá 13. september síðastliðnum. Þar var af gefnu tilefni minnt á aðárásir á blaðamenn séu algengar í Úkraínu og hafi alvarleg áhrif á tjáningarfrelsi landsmanna. Í tilefni EM í knattspyrnu hafa þeir erlendu blaðamenn sem heimsækja landið verið minntir á að huga að aðstæðum félaga sinna í Úkraínu.

Ársfundar Evrópusambands blaðamanna (EFJ), sem haldin var um miðjan júní í Bergamo á Ítalíu, verður sjálfsagt helst minnst fyrir það að á fundinum var endanlega smþykkt að aðskilja með formlegum hætti rekstur og starfsemi EFJ og Alþjóðasambands blaðamanna (IFJ). Með þessu var fundurinn að fylgja eftir stefnumótun og samþykktum aðalfundarins í Belgrad árið áður. Í Bergamo var samþykkt að stofna sérstakan lögaðila (e. legal entity) utan um rekstur EFJ og aðskilja þannig endanlega fjárhag EFJ og IFJ. Til að tillaga um þetta fengi lögmæti þurfti 2/3 hluta atkvæða eða 100 atkvæði af 150 sem var fullkomlega óvíst að fengist. Lyktir atkvæðagreiðslunnar voru þær að tillagan var samþykkt með 101 atkvæði. Munaði þar miklu að Rússar studdu tillöguna en þeir fengu formlega aðild sína að EFJ staðfesta skömmu fyrir aðalfundinn. Þar með eru Rússar orðnir formlegir aðilar að sambandinu með sína 60 þúsund félagsmenn.

Nú þegar sannkölluð knattspyrnuveisla er í Úkraínu er ástæða til að minna á að margt skortir á til að tryggja lýðræðislega starfshætti í landinu. Þar munar miklu um störf blaðamanna sem búa við mjög erfið starfsskilyrði í Úkraínu. Morð á blaðamönnum hafa verið nokkur undanfarin ár þó stjórnvöld neiti því staðfastlega. Í sumum tilvikum eru þau talin eiga þar hlut að máli. Evrópusamband blaðamanna (EFJ) hefur beint þeirri áskorun til alþjóðasamfélagsins að það horfi til aðstæðna blaðamanna nú þegar menn gleðjast yfir EM í knattspyrnu. Rétt eins og átti við um Aserbaídsjan, þegar söngvakeppni Evrópu átti sér stað, þá er brýnt að stoppa við ogskoða málin.