Fréttir

Margar siðferðilegar og faglegar  spurningar komu upp í umfjöllun danskra miðla af ódæðisverkunum í Kaupmannahöfn. Þetta eru m.a. atriði sem snúa að upplýsinga- og almannaþjónustuhlutverki fjölmiðla annars vegar og hins vegar viðskipta og samkeppnisstjórnarmiðum miðlanna. Einnig eru þetta spurningar um það hvernig og að hve miklu leyti á að sannreyna heimildir og myndskeið sem koma fram í rauntíma - frásögn eða  því sem kallað er „braking news“.  Þessar spurningar eru danskir blaðamenn nú að ræða, en samhliða leggja þeir mat á umfjöllun miðla um framvindu málsins, en fraásagnir og fjölmiðlaumfjöllun var nánast viðstöðulaus í rauntíma.  Áhorfs og lestrartölur voru gríðarlega háar og  haft er eftir Poul Madsen aðalritsjtóra Extrablaðsins að þetta hafi veri𠠄villtasti tími sem hann hefur upplifa𓠠og  Mette Ösetergaard fréttaritstjóri TV2 sagði að þau „hefðu skrifað söguna um leið og hún gerðist“. Í það heila virðsit þó sem danskir miðlar hafi staðið sig vel í umfjöllun sinni og sýnt sig að vera vandaðir og faglegir  Sjá einnig hér  

Fyrsta tölublað Stundarinnar er komið út. Blaðið er nú komið á helstu sölustaði þar sem hægt er að nálgast það í lausasölu og verið er að vinna í því að koma blaðinu til áskrifenda, en margir þeirra sem gerðust ásrkifendur í með framlagi í gegnum karolina Fund munu hafa sleppt að skrifa heimilsifang sitt og segja aðstandendur blaðsins á Facebook síðu sinni að verið sé að vinna í því máli.  Fréttavefur Stundarinnar, www.stundin.is, verður opnaður innan skamms.Uppsláttur blaðsins snýst um það sem kalla mætti framhaldslíf Lekamálsins og beinist athyglin að þróun mála inna lögreglunnar og því sem blaðið skilgreinir sem  „valdatafl í lögreglunni“.Stofnendur stundarinnar eru Stofnendur Stundarinnar eru:  Elín G. Ragnarsdóttir,  Heiða B. Heiðars,  Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir,  Jón Ingi Stefánsson og  Jón Trausti Reynisson en þau hafa fengið til liðs við sig nokkra  blaðamenn sem m.a. störfuðu með þeim á DV.  Stefnuyfirlýsing stundarinnar var birt fyrir nokkrum vikum en hún er svohljóðandi: "Við tökum öll ákvarðanir byggt á þeim upplýsingum sem við fáum. Þessar ákvarðanir eru undirstaða farsældar samfélagsins og okkar sjálfra.Vald hefur áhrif á þær upplýsingar sem okkur eru veittar. Hagsmunaaðilar geta komist yfir fjölmiðlafyrirtæki og mótað fjölmiðla eftir sínum eiginhagsmunum í stað almannahagsmuna. Mörgum þykir þetta sjálfsagður réttur eiganda miðilsins á frjálsum markaði. Fyrir öfluga hagsmunaaðila getur það flokkast sem markaðskostnaður að beygja áherslur fjölmiðla í átt að hagsmunum eigenda til að hafa áhrif á sýn almennings.  Aðstandendur Stundarinnar eru hópur sem vill stofna nýjan, íslenskan fjölmiðil sem er undir áhrifum af almannavaldi og almannahagsmunum, en ekki afmörkuðu stjórnmála- eða fjármálavaldi. Við viljum biðja þig að taka þátt í því með okkur. Vertu valdið.“  

Sjónvarpsstöðin TV2 í Danmörku hefur nú opnað sérstakt dulkóðað pósthólf  fyrir uppljóstrara.  Uppruna gagna sem skilað er í þetta pósthólf mun ekki hægt að rekja og hefur stöðin sett af stað ákveðna kynningarherferð af þessu tilefni og til þess að vinna tiltrú þeirra sem hugsanlega búa yfir upplýsingum sem varða almannaheill en treysta sér ekki til að koma á framfæri undir nafni. Meðal annars hefur TV2 gefið út myndband og sett upp sérstaka síðu þar sem kynning er á mikilvægi og eðli uppljóstrunar. Myndbandið má sjá hér að neðan. Sjá einnig hér  

Talsverð umræða fer nú fram í hópi norskra blaðamanna um hver eigi að vera inntökuskilyrði í Blaðamannafélag Noregs (Norsk Journalistlag). Til þessa hafa verið nokkuð ákveðin og vel skilgreind skilyrði fyrir inngöngu og þar á meðal hefur verið lagt til grundvallar að vilji einstaklingur verða félagi í NJ þurfi viðkomandi að hafa blaðamennsku að aðalstarfi.  Stjórn NJ hefur nú samþykkt að víkka út  skilyrði fyrir inngöngu og sleppa því að gera kröfu um að meðlimir hafi blaðamennsku að aðalstarfi. Þannig gerir tillagan ráð fyrir að nægjanlegt verði að félagi í NJ starfi að eitthvað við blaðamennsku. Samhliða er gerð tillaga um að taka út úr samþykktum félagsins að þeir sem starfa sem upplýsingafulltrúar geti orðið félagar í NJ. Hér á landi eru í gildi svipaðar reglur og Norðmenn ræða nú um að taka upp. Rétt að geta þess að sá sem gegnur í félagið skuldbindur sig samhliða til að starfa í samræmi við og í þjónustu tjáningarfrelsis og siðareglna  Blaðamannafélags Noregs (Vær Varsom-plakaten). Sjá einnig hér  

  Alþjóðasamband blaðamanna (IFJ) hefur í dag gefið út yfirlýsingu þar sem tekið er undir með dótturfélagi sambandsins í Japan og grimmdarlegt morð vígamanna Íslamska ríkisins á japanska blaðamanninum Kenji Goto er fordæmt. Segir í fordæmingu IFJ að morðið á free lance blaðamanninum dragi athyglina að hinni nýju víglínu í hryðjuverkastarfsemi þar sem blaðamenn eru orðnir að helsta skotmarki.  Kenji Goto var 47 ára stríðsblaðamaður sem hafði flutt fréttir af ýmsum átakasvæðum í heiminum. Sjá einnig hér  

Samkvæmt skoðanakönnun sem Pew rannsóknarstofnunin gerði í lok janúar í Bandaríkjunum höfðu um þrír af hverjum fjórum Bandaríkjamönnum (76%) heyrt um árásina á í París.  Af þeim sem höfðu heyr um árásina taldi ríflegur meirihluti eða um 60% svarenda að það hefði verið í lagi hjá tímaritinu að birta skopmyndir af Múhameð spámanni  en næstum þrír af hverjum tíu (28%) töldu að það hefði ekki verið í lagi. Um 12% neituðu að svara.   Í umfjöllun um könnunina segja aðstandendur að í henni endurspeglist aukin spenna í BNA  milli sjónarmiða tjáningarfrelsis og umburðarlyndis gagnvart trúarbrögðum.Athygli vekur að hvítir karlar og repúblikanar eru líklegri en aðrir til að telja birtingu skopmyndanna í lagi, en konur og litað fólk er síður líklegt til að telja birtinguna í lagi.Næstum helmingur Bandaríkjamanna (48%) telur – samkvæmt könnuninni – ekki líklegt að árásin á  Charlie Hebdo muni hafa nokkur áhrif á það hvort fjölmiðlar þar vestra birti efni sem telst mógandi fyrir trúarbrögð. Um það bil fjórðungur segir þó (24%) að líklegt sé að árásin munu verða til þess að fjölmiðla birti síður efni sem sé talið er trúarlega móðgandi. Nokkru færri eða um 16% telja að áhrifin muni verða þveröfug og að fjölmiðlar verðir viljugri til að birta slíkt efni.Sjá einnig hér  

Egill Ólafsson, gjaldkeri stjórnar Blaðamannafélags Íslands og blaðamaður á Morgunblaðinu og mbl.is, varð bráðkvaddur síðastliðinn miðvikudaginn 28. janúar, 52 ára að aldri. Egill fæddist 16. nóvember 1962, sonur hjónanna Ólafar Guðmundsdóttur og Ólafs Egilssonar. Hann ólst upp í Borgarnesi og á Mýrum, gekk í Fjölbrautaskólann í Breiðholti og lauk BA-prófi í sagn­fræði frá HÍ árið 1989. Að námi loknu hóf Egill feril sinn sem sem blaðamaður, fyrstu árin  á Tímanum. Eg­ill hóf síðan störf á Morgunblaðinu árið 1993 og starfaði þar til dánardags, aðallega á mbl.is seinni árin. Hann gegndi um hríð starfi fréttastjóra Morgunblaðsins. Í ársbyrjun árið 2014 fór hann í tveggja ára leyfi til að skrifa sögu Borgarness og var kominn vel á veg með það verk er hann féll frá. Egill var á námsárum sínum formaður nemendafélags FB, formaður félags sagnfræðinema við HÍ, sat í stjórn Sagnfræðinga­félags Íslands um tíma og sat um árabil í stjórn Blaðamannafélags Íslands. Hann var afkastamikill og sérstaklega vandaður blaðamaður og vel liðinn samstarfsmaður. Egill var kvæntur Unni Lárusdóttur, upplýsingafræðingi hjá innanríkisráðuneytinu, og eignuðust þau tvö börn; Ólaf Lárus sem starfar í veitinga­rekstri og sinnir myndlist og Urði menntaskólanema. Stjórn og aðrir félagar Egils í Blaðamannafélagi Íslands senda aðstandendum hans innilegar samúðarkveðjur.  

Ástæða er til að minna á að annað kvöld, laugardagskvöldið 31. janúar (20:00) mun IMMI standa að sérstakri frumsýningu heimildarmyndarinnar Silenced í Tjarnarbíói. Myndin fjallar um þrjá uppljóstrara – þau Jesselyn Radack, áður hjá dómsmálaráðuneyti BNA, Thomas Drake, áður hjá NSA og John Kiriakou, áður hjá CIA, en Kiriakou var fyrstur til að opinberlega greina frá vatnspyntingum CIA og afplánar nú fangelsisdóm í kjölfar þessa. Athyglinni er beint að þeim breytingum sem átt hafa sér stað í Bandaríkjunum í kjölfar árásanna 11. september 2001 og stöðu uppljóstrara þar í landi. Myndin er eftir leikstjórann James Spione sem áður hefur verið tilnefndur til Óskarsverðlauna fyrir mynd sína An Incident in New Baghdad. Sjá trailer hér

 Evrópusamband blaðamanna (EFJ) hefur fagnað tilkomu skýrslu þings Evrópuráðsins um  „Vernd réttinda fjölmiðla í Evrópu“, en lýsir um leið yfir áhyggjum vegna þróunar fjölmiðlafrelsis víða um álfuna.  „Þó svo að við fögnum samþykkt þessarar skýrslu, þá verður að hafa í huga að þar er athyglinni líka beint að þróun í Evrópu sem ástæða er til að hafa miklar áhyggjur af. Sérstaklega á þetta við um lönd þar sem alvarleg brot gegn fjölmiðlaréttindum eru ekki óalgeng,“ segir Mogens Blicher Bjerregård, forseti EFJ. Hann bætir við að lönd sem sérstaklega séu nefnd í skýrslunni, þar á meða Azerbajan, Ungverjaland, Rússland, Tyrkland og Úkraína þurfi að gera átak í sínum málum og koma réttindamálum fjölmiðla í lag. Gvozden Sre?ko Flego, þingmaður á Evrópuráðsþinginu og talsmaður nefndarinnar sem stóð að skýrsluni er frá Króatíu og hefur han n tekið mjög einarða afstöðu í þessum málum og gagnrýnt harðlega tilraunir fulltrúa nokkurra ríkja til að neita því að fjölmiðlafrelsi sé skert í löndum þeirra.  Hann bendir á að skýrslan sé byggð á staðreyndum sem aflað hafi verið af sérfræðingum og öðru fólki sem sé á staðnum og að vinna í því umhverfi sem um ræðir.  Sjá frumvarp og skýrslu hér  

Ástæða er til að minna á að annað kvöld, laugardagskvöldið 31. janúar (20:00) mun IMMI standa að sérstakri frumsýningu heimildarmyndarinnar Silenced í Tjarnarbíói. Myndin fjallar um þrjá uppljóstrara – þau Jesselyn Radack, áður hjá dómsmálaráðuneyti BNA, Thomas Drake, áður hjá NSA og John Kiriakou, áður hjá CIA, en Kiriakou var fyrstur til að opinberlega greina frá vatnspyntingum CIA og afplánar nú fangelsisdóm í kjölfar þessa. Athyglinni er beint að þeim breytingum sem átt hafa sér stað í Bandaríkjunum í kjölfar árásanna 11. september 2001 og stöðu uppljóstrara þar í landi. Myndin er eftir leikstjórann James Spione sem áður hefur verið tilnefndur til Óskarsverðlauna fyrir mynd sína An Incident in New Baghdad.