Fréttir

 Siðanet blaðamanna,  (Ethical Journalism Network, EJN) hefur beitt sér nokkuð í umræðunni um innflytjenda og flóttamannamál í Evrópu og varað við óígrundaðri umræðu. Í þem efnum hafa samtökin birt fimm punkta með spurningum og atriðum til umhugsunar fyrir blaðamenn að skoða þegar þeir eru að fjalla um þennan málaflokk. Þessi atriði hafa verið rædd að undanförnu á ýmsum fundum í Evrópu, nú síðast í Helsinki í Finnlandi í síðustu viku.  Þessi fimm atriði EJN eru eftirfarandi:    Staðreyndir – ekki fordóma Erum við nákvæm, óhlutdræg,  yfirveguð og byggjum á staðreyndum  í umfjöllun okkar? Vinnum við óháð efnistökum sem eiga rætur sínar í stjórnmálum og tilfinningum en ekki staðreyndum? Erum við að segja frá áhrifum innflyjenda á samfélög okkar á gegnsæjan og sanngjarnan hátt?   Þekkjum lagabókstafinn Hælisleitandi?   Innflytjandi í leit að betri afkomu? Flóttamaður? Fórnarlamb mansals?   Þekkjum við þessi hugtök og segjum við lesendu/hlustendum okkar rétt frá hver réttindi ólíkra hópa innflytjenda eru?     Sýnum mannúð Mannúð er kjarninn í siðlegri blaðamennsku. En við verðum að halda tilfinningunum í skefjum og gæta okkar á því að skapa ekki fórnarlömb eða ofureinfalda hluti í framsetningu okkar þanig að úr verði einangruð mannleg dæmi eða sögur, sem ekki eru í neinu samhengi við hina stærri mynd mála.   Rödd fyrir alla Hafa innflytjendur rödd? Erum við að hlusta á hvað samfélg innflytjenda, tímabundin eða varanleg, hafa að segja? Spyrjum okkur ávallt að því hversu vel sjálfskipaðir talsmenn innflytjenda endurspegla raunverulega stöðu þeirra.   Spornum gegn hatri Höfum við forðast öfgar?  Höfum við staldrað við og lagt mat á hvort æsilegt efni um innflytjendur eða um þá sem vilja sporna við komu innflytjenda geti leitt til aukins haturs? Orð eins og „svermur“, „flóð“, eða  „flóðbylgja“ innflytjenda verða að vera notuð með varúð, og einnig er slæmt að nota orð eins og „rasismi“ eða „útlendingahatur“ ógætilega. Sjá einnig hér  

Umræða á sér nú stað í Noregi um það hvort  réttlætanlegt sé að skera niður styrki til fjölmiðla um 10 milljónir norskra króna, eða rúmlega 140 milljónir íslenskra króna, eins og gert er ráð fyrir í fjárlagafrumvarpi fyrir 2017.  Talsmenn dagblaða hafa sagt þetta koma á erfiðum tíma, þegar auglýsingamarkaðurinn sé blöðunum óhagstæður og rekstrastaða fjölmiðla ekki góð. Það er sá hluti styrkjakerfisins sem flokkast undir framleiðslustyrki sem skera á niður en heildar styrkir til fjölmiðlakerfisins í Noregi verða eftir sem áður rúmir 5,2 milljarðar samkvæmt frumvarpinu. Styrkir til fjölmiðla hafa verið hluti af norrænu umhverfi um áratuga skeið og í Noregi eru þessir styrkir taldir grundvallaratriði til að halda úti fjölbreytni og fjölræði í fjölmiðlum sem sé síðan forsenda lýðræðislegrar umræðu í samfélaginu.  Norska ríkisútvarpið NRK er ekki á augýsingamarkaði. Í töflunni með þessari færslu má sjá hverig fjölmiðlastyrkir í Noregi skiptast milli einstakra þátta eins og þeir birtast í fjálögum og í fjárlagafrumvarpi 2017. Miðað er við gegni norsku krónunnar eins og það er í dag. Sjá einnig hér  

 Blaðamannastyrkur til að starfa í Berlin hjá  Journalisten-Kolleg  við Freie Universitaethefur nú verið auglýstur til umsóknar og er styrkurin eyrnamerktur því að viðkomandi sé tímabundinn fréttaritari„The European Obesrvatory (www.ejo-online.eu) og sjái um að fylgjast með þróun í blaðamennskurannsóknum í Þýskalandi og þeim öru breytingum sem eru að verða á fjölmiðlalandslaginu í Berlin.  Styrkurinn nemur 1.100 evrum mánaðarlega  í 10 mánuði, eða sem nemur  um 140 þúsund íslenskum krónum á mánuði. Sjá allar nánari upplýsingar hér      

Fimmtudaginn 3. nóvember næstkomandi  mun Mannréttindastofnun Íslands standa fyrir námskeiði fyrir blaða- og fréttamenn um tjáningarfrelsið og Mannréttindasáttmála Evrópu. Námskeiðið hefst kl.  16.30-19.30, en staðsetning  verður nánar auglýst síðar. Á námskeiðinu verður fjallað um ákvæði 10. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu. Fjallað verður um dómaframkvæmd Mannréttindadómstólsins sem varðar réttindi og skyldur blaða- og fréttamanna. Þá verður rætt um dóma dómstólsins gegn Íslandi og þýðingu þeirra fyrir íslenskan rétt. Kennari á námskeiðinu verður  Davíð Þór Björgvinsson, fyrrv. dómari við Mannréttindadómstól Evrópu og prófessor við Lagadeild HÍ Verð fyrir þátttöku er kr. 25.000.  Félögum í Blaðamannafélaginu er bent á að hægt er að fá styrk úr Endurmenntunarsjóði. Skráningarfrestur til 27. október - Takmarkaður fjöldi - Skráning hér

 Í gær var fyrsti viðurkenndi alþjóðadagur um rétt til upplýsinga og af því tilefni hafa ýmis borgarasamtök sem berjast mannréttindum ásamt samtökum sem starfa á sviði upplýsingamiðlunar – þar á meðal Evrópusamband blaðamanna – viðrað nokkrar áhyggjur af stöðu mála varðandi upplýsingafæði frá stjórnvöldum Evrópuríkja. Þessar áhyggjur tengjast meðal annars litlu gegnsæi í stjórnsýslu sem valdur vantrausti og þar með uppgani populisma í álfunni.  Samkvæmt nýrri athugun á upplýsingafæði í nokkrum löndum í Evrópu þá hafur ástandið skánað en er enn víða mjög bágborið.  Meðal þess sem  bent hefur verið á er að víða er skráning gagna og fundargerða í molum og ekki hægt að finna upplýsingar um hvað  gerðist á mikilvægum fundum eða finna út efnisatriði samskipta við hagsmunaaðila. Fyrir vikið vantar iðulega rökstuðning eða forsendur fyrir ákvörðunartöku. Sjá meira um málið hér  

Umhverfis- og auðlindaráðherra, Sigrún Magnúsdóttir, veitti á Degi íslenskrar náttúru, útvarpsþættinum Samfélaginu sem er á dagskrá Rásar 1 á RÚV, fjölmiðlaverðlaun umhverfis- og auðlindaráðuneytisins. Í rökstuðningi dómnefndar segir m.a.: „Samfélagið á Rás 1, RÚV hljóðvarpi, hlýtur fjölmiðlaverðlaun umhverfis- og auðlindaráðuneytisins árið 2016 fyrir að gefa íslenskri náttúru rödd á öldum ljósvakans með því að gera umhverfismál að þungamiðju í ritstjórnarstefnu sinni. Umsjónarmenn þáttarins, þau Leifur Hauksson, Þórhildur Ólafsdóttir og Björn Þór Sigbjörnsson, hafa ásamt sérfræðingum, sem þau hafa fengið til liðs við sig unnið framúrskarandi starf við að fjalla um náttúruvernd í víðum skilningi og benda á ógnir sem steðja að náttúrunni, en einnig að tengja þá umfjöllun öðrum málefnum, sem eru efst á baugi, og vekja hlustendur til vitundar um hve mikilvæg umhverfismál eru í daglegu lífi þeirra.“ Sjá einnig hér Sjá einnig hér

Sendinefnd frá Evrópusambandi blaðamanna (EFJ) hitti í gær Stækkunarstjóra Framkvæmdastjórnar ESB, Johannes Hahn  og ræddi við hann hvernig best væri að bæta félagslegar og starfstengdar aðstæður blaðamanna og efla almenningsmiðlun (Public service media) og fjölbreytni og fjölræði í fjölmiðlum á vestur hluta Balkanskagans.  Mogens Blicher Bjerregård  forseti EFJ segir að fagfélög í Austur – Evrópu geti ekki leikið það hlutverk sem þau ættu að leika í þróun fjölmiðla. „ ESB ætti að styðja þessi félög og stuðla að samtali milli þeirra sem hagsmuna hafa að gæta í fjölmiðlageiranum,“ segir hann og leggur þunga áherslu á að brýnt sé að valdefla blaðamannafélög á svæðinu. Ýmsar leiðir koma til greina í þessum efnum og var meðal annars nefnt að efna til þríhliða samtals milli útgefenda blaðamanna og stjórnvalda, en að mati Bjerregård „ætti atvinnurekendur, launamenn og stjórnvöld að geta náð saman um undirritað samkomulag.“    Á fundinum var mikið rætt um mikilvægi almenningsmiðlunar (Public Service Media), fjölbreytni og fjölræði í fjölmiðlum og hvernig hægt væri að finna varanleg rekstramódel fyrir fjölmiðla sem hvort tveggja í senn tryggðu atvinnuöryggi og gæði í fréttum. „ Mikilvægi óvilhallra upplýsinga og virðing fyrir réttarríkinu far algerlega saman,“ sagði Hahn sem lýsti sig sammála tilraunum EFJ til að efla sjálfstæða blaðamennsku og styrkja fagleg samtök blaðamanna.  Sjá einnig hér  

 Illugi Gunnarsson sagði í samtali við RÚV í dag að hugsanlega væri aðgerða að vænta frá ríkisvaldinu varðandi samkeppnisstöðu einkarekinna miðla fyrir kosningarnar í lok október.  Það sem helst kæmi til greina væri breyting á skattaumhverfi eða aðgerðir varðandi stöðu RÚV á auglýsingamarkaði.  Þessi ummæli koma í kjölfar aðgerða sem nokkrar einkareknar stöðvar gripu til í gærkvöldi með 7 mínútna þögn á ljósvakanum.  Athygli vekur að Illugi telur ekki hljómgrunn fyrir einhvers  konar styrkjakerfi í fjölmiðlun til að tryggja fjölræði og fjölbreytni líkt og tíðkast hefur á hinum Norðurlöndunum, en horfir m.a. til skattaumhverfis og þess að RÚV gefi eftir auglýsingamarkaði. Ýmsir, þar á meðal talsmenn N4 sjónvarpsstöðvarinnar sem ekki tók þátt í aðgerðunum í gærkvöldi, hafa bent á að  það eitt og sér að RÚV dragi saman seglin á auglýsingamarkaði muni helst gagnast hinum risunum á ljósvaka/fjarskipta markaði, þ.e. Símanum og 365 (Vodafone) og þar með gera lítið fyrir fjölræði í fjölmiðlun.  Ráherra nefnir líka skattaumhverfið og stöðu íslenskra miðla gagnvart erlendum risum en það eru sams konar áhyggjur og viðraðar hafa verið í öðrum löndum m.a. Noregi þar sem stjórnendur Aftenposten hafa kvatt sér hljóðs um málið. Sjá frétt RÚV  um málið hér